Cách làm thịt kho hạt mắc mật đậm đà hương thơm

Hạt mắc mật là một loại hạt đặc sản của vùng núi cao, khi ướp vào các món nướng, quay sẽ cho mùi vị lạ thơm ngon, ngậy và bùi, có thể dùng để chế biến các loại nước chấm nữa, đặc biệt rất tốt cho hệ tiêu hóa.

Cây mắc mật có nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn, trong lá và quả có hàm lượng sắt, mangan, canxi khá cao, lá mắc mật còn có tác dụng lợi mật, kích thích tiêu hóa, bảo vệ gan. Quả mắc mật giàu hàm lượng vitamin C, và các nguyên tố vi lượng…Sử dụng lá và hạt để chế biến món ăn không những mang lại hương vị thơm ngon hơn mà còn rất tốt cho sức khỏe.

qua-mac-mat

                                                   Quả mắc mật khi chín mọng có màu nâu rám nắng

Một trong những món ăn phổ biến mà người ta thường dùng hạt mắc mật để chế biến là thịt kho hạt mắc mật.

Thịt lợn kho cháy cạnh là món ăn quen thuộc, được rất nhiều người yêu thích vì hương vị thơm ngon, chỉ cần ăn cùng cơm nóng vào ngày mưa thì cũng rất tuyệt. Thế nhưng nếu bạn được thưởng thức món thịt kho hạt mắc mật thì mới thấy rằng đó chính là mùi vị mà bạn mong đợi nhất, chắc chắn sẽ chinh phục được bạn ngay từ lần đầu tiên.

thit-kho-hat-mac-mat-2

                          Thịt lợn kho mắc mật thơm ngon, giúp bữa ăn gia đình thêm phần phong phú

Mùa hè đến là lúc những trái mắc mật bắt đầu rám vỏ, quả chín màu nâu mọng trên cành mời gọi, cứ mỗi mùa mắc mật về, bữa cơm gia đình lại thêm phần ngon miệng hơn.

Mắc mật mọc tự nhiên trên núi đá, hít thở khí trời, để dần dần đậu thành những chùm quả căng mọng. Quả mắc mật là món ăn rất đỗi quen thuộc với đồng bào miền núi, có thể chế biến thành nhiều món khác nhau như kho với cá hay thịt ba chỉ, ngâm dấm ớt hoặc om lên và chấm với muối vừng thì ăn vừa thơm, vừa bùi.

qua-mac-mat-1

                       Quả mắc mật chín rộ được người dân thu hái về để phơi khô và bảo quản

Cách chế biến món thịt kho hạt mắc mật cũng vô cùng đơn giản. Chọn những quả mắc mật to tròn, mỡ màng cùng với những miếng thịt ba chỉ còn tươi nguyên. Thịt kho cũng phải đúng kiểu thì khi ăn mới thơm ngon, mới cảm nhận hết được cái hương vị dân dã hiếm có. Cứ nêm nếm gia vị và nấu thịt như bình thường, đun nước hơi sủi tăm thì nhấc nồi khỏi bếp, cho thêm hạt mắc mật và chút muối vào nồi rồi đậy vung kín lại, đun liu riu nhỏ lửa là đã có một nồi thịt kho hạt mắc mật thơm ngon.

Để có được món ăn ngon và bắt mắt, người ta hay cho thêm một chút nước màu khi ướp thịt. Việc ướp thịt này không quá cầu kỳ nhưng rất quan trọng vì nó khiến cho hương vị của thịt và mắc mật hòa quyện vào nhau. Sau 30 phút tẩm ướp là có thể đem đi nấu, để lửa càng nhỏ cho thịt chín từ từ thì gia vị càng ngấm đều và đậm, cứ kho cho đến khi thịt trong nồi sóng sánh và dậy mùi thơm của hạt mắc mật là được.

thit-kho-hat-mac-mat-3

                                        Thịt kho với hạt mắc mật có vị ngọt đậm và rất bùi

Được nếm thử một miếng thịt kho với hạt mắc mật thì sẽ ngay lập tức cảm nhận được vị ngọt của thịt hòa quyện trong vị thơm bùi của mắc mật, thịt ba chỉ dù có mỡ nhưng cũng không có cảm giác ngấy khi đã được ngấm đủ hương vị của hạt mắc mật.

Nếu chỉ ăn thịt thôi cũng còn chưa thấy đủ thì hãy chắt lấy chút nước sóng sánh trong nồi thịt kho để chấm rau. Những ngọn rau tươi ngon được chấm ngập vào bát nước thịt không hề ngấy, cũng không mặn gắt, mà chỉ có vị ngọt và thơm đậm đà cứ cuốn lấy người ta, để rồi ăn miếng này lại muốn ăn thêm miếng khác.

Món thịt kho hạt mắc mật làm cho bữa ăn thêm phần hấp dẫn, tất cả hương vị như còn đọng lại mãi nơi đầu lưỡi, để rồi không những chỉ có người con xa quê, mà cả những vị khách chỉ nếm thử một lần cũng sẽ nhớ khôn nguôi cái hương vị độc đáo khó quên ấy. Thứ mùi đượm sâu đặc trưng cứ gợi nhớ đến quê hương, đến vùng đất núi non trùng điệp thân thương đến kỳ lạ.

Thanh Tâm

Thơm lừng hương thịt nướng lá mắc mật

Đối với đồng bào miền núi, mỗi khi làm thịt lợn mán, người ta hay dành ra những phần thịt ba chỉ hay nửa nạc nửa mỡ để nướng lá mắc mật ăn kèm với bún.

Những người phụ nữ khéo léo kiên trì chế biến, ướp thịt cả buổi với đầy đủ những thứ gia vị cần thiết, cần mẩn ngồi quạt than hoa rồi nướng cho thịt chín từ từ, nhà nào làm món này thì cả làng cả bản đều ngửi thấy. Nhất là mấy đứa trẻ con thì hào hứng lắm, mỗi khi được mẹ làm cho món thịt nướng lá mắc mật thì xoắn xít cả buổi bên bếp lửa, mặt hớn hở vui như Tết.
thit-nuong-la-mac-mat-1                         Thịt lợn nướng lá mắc mật sau khi hoàn thành nhìn vô cùng hấp dẫn

Cách làm thịt lợn nướng lá mắc mật khá giống với những món nướng truyền thống nhưng cái làm nên sự khác biệt, cái mới lạ trong món ăn này chính là có sự góp mặt của lá mắc mật. Hương vị đặc trưng của thứ lá này tạo nên cho món ăn một mùi thơm rất riêng, đặc biệt là khi nướng.

Và để có thể cảm nhận được hương vị có một không hai của món thịt nướng mắc mật này, bạn không nhất thiết phải lặn lội lên tận Tây Bắc xa xôi đâu, bạn cũng có thể tự tay chế biến món ăn này cho cả gia đình thưởng thức theo công thức mà chúng tôi hướng dẫn ngay sau đây nhé!
thit-lon-man-2                                           Thịt ba chỉ thái mỏng vừa ăn để chuẩn bị tẩm ướp gia vị

Nguyên liệu cần chuẩn bị làm thịt lợn nướng lá mắc mật:

– 300g thịt ba chỉ

– Lá mắc mật

– ½ bát riềng xay, 3 củ sả, 1 thìa bột nghệ

– Que xiên tre

– Gia vị: Nước mắm, dầu ăn, đường, mì chính, hạt tiêu, bột nêm.

Các bước làm thịt lợn nướng lá mắc mật:

Bước 1:

– Thịt ba chỉ mang đi rửa sạch, để cho ráo nước rồi bạn dùng dao mỏng thái miếng vừa ăn, mang ướp thịt với các loại gia vị: Riềng xay, bột nghệ, chút đường, hạt tiêu, nước mắm…sao cho vừa ăn
thit-nuog-la-mac-mat-4

                                     Cho thịt ướp cùng gia vị trước để ngấm đều và sâu hơn

– Bạn đeo găng tay nilon bóp đều từng miếng thịt sao cho ngấm đều gia vị, sau đó cho thịt vừa ướp vào ngăn mát tủ lạnh trước khi nướng khoảng 30 phút

– Lá mắc mật bạn đem rửa sạch từng lá, vớt ra rổ rồi để cho ráo nước

– Que xiên thì ngâm vào bát nước ấm để khi nướng không bị cháy.

Bước 2:

thit-nuong-la-mac-mat                              Sau khi đã tẩm ướp xong thì cuốn một miếng thịt với một lá mắc mật

– Lấy thịt ướp trong tủ lạnh ra rồi lần lượt lấy từng chiếc lá mắc mật cuộn thịt, cứ một miếng thịt một lá mắc mật, rồi dùng xiên ghim lại cho chặt.

– Làm lần lượt cho đến khi hết thịt lợn thì thôi

Bước 3:

– Xếp các xiên thịt vào lò nướng và tiến hành nướng ở nhiệt độ 200 độ C trong khoảng 30 phút, lấy xiên thịt ra quết tiếp một lớp dầu ăn bên trên, tiếp tục nướng đến khi chín vàng các mặt là được.
thit-nuong-la-mac-mat-5

                        Sản phẩm sau khi hoàn thành có màu vàng đẹp mắt và hương thơm hấp dẫn

Chỉ với những bước rất cơ bản và nhanh chóng thôi là bạn đã hoàn thành xong món ăn đặc sản của Tây Bắc- thịt lợn nướng lá mắc mật. Món này trước đây là món nướng nổi tiếng của Lạng Sơn, nhưng được nhiều người yêu thích nên hiện nay đã trở nên quen thuộc với người dân cả nước.

Lá mắc mật là nguyên liệu không thể thiếu được trong những món thịt nướng hay quay, nó giúp cho món ăn thơm và hấp dẫn hơn rất nhiều. Trong những ngày mà bạn cảm thấy ngán những món ăn hay chế biến từ thịt lợn như luộc hay rang, thì bạn có thể biến tấu cho gia đình mình một món ăn mới mẻ là thịt nướng lá mắc mật nhé, để ăn kèm với bún thì cực ngon đấy!

Thanh Tâm

Những món ngon thơm lừng hương mắc mật

Từ lâu người ta thường có câu “ăn Bắc, mặc Nam”, câu nói này cũng chẳng sai bởi miền Bắc luôn có nhiều đặc sản hấp dẫn, nhất là vùng cao Tây Bắc. Vì ở gần núi rừng, nên người Tây Bắc luôn biết tận dụng những sản vật của rừng để làm cho món ăn thêm phần thơm ngon, trong đó phải kể đến mắc mật.

Mắc mật được sử dụng trong rất nhiều món ăn của đồng bào dân tộc vùng Tây Bắc, tạo nên sự mới lạ, hấp dẫn cho món ăn. Nếu có dịp đến Tây Bắc bạn nhất định phải thử những món ăn từ mắc mật nhé!

Vịt nướng lá mắc mật

Ở Lạng Sơn có món vịt quay mắc mật thì ở Tây Bắc có vịt nướng mắc mật cũng thơm ngon chẳng kém. Nếu là một người yêu thích vị thơm ngọt đặc biệt của loại lá này thì vịt nướng mắc mật chắc chắn là món ăn không thể bỏ qua khi đến Tây Bắc.

Mắc mật còn được gọi là móc mật, được dùng nhiều trong món nướng. Vịt nướng mắc mật được chế biến từ những con vịt cỏ thơm ngon, thả tự nhiên ngoài khe, ngoài suối. Cách làm vịt nướng lá mắc mật khá đơn giản, quan trọng nhất là ướp gia vị sao cho vừa, nướng làm sao cho thịt chín đều, không quá mềm mà cũng không quá khô.

vit-nuong-mac-matMón vịt nướng lá mắc mật thơm lừng

Lá mắc mật được rửa thật sạch, băm nhỏ cùng với tỏi, ớt, hành khô và các loại gia vị, sau đó bỏ vào bụng vịt khâu lại, dùng que xiên qua vịt để nướng trên than hồng. Khi thịt vịt chuyển thành màu vàng ruộm, hương mắc mật thơm lừng cũng là lúc thịt vịt chín. Cắn một miếng vịt, cảm nhận vị ngọt của thịt hòa quyện với hương thơm của lá mắc mật không còn gì hấp dẫn bằng. Món này mà uống cùng với chút rượu ngô nữa thì càng tuyệt vời hơn, cái giá lạnh của vùng núi cao cũng sẽ chẳng còn nữa.

Gà nướng lá mắc mật chấm chẳm chéo

Tây Bắc là vùng núi cao, thời tiết giá lạnh nên trong những mái nhà sàn luôn đỏ lửa. Bởi vậy mà những đặc sản của miền rẻo cao này có khá nhiều món nướng. Cùng với vịt nướng, thì gà nướng lá mắc mật cũng được nhiều người ưa thích. Cách làm gà nướng mắc mật tương tự như món vịt nhưng mỗi món lại có một hương vị riêng.

ga-nuong-mac-mat

Gà nướng mắc mật là một món được nhiều người ưa thích

Đây là món ăn hội tụ rất nhiều hương vị của núi rừng. Khi dùng lá mắc mật nướng cùng gà tạo nên vị chua chua ngọt ngọt, chấm cùng với chẳm chéo truyền thống của người Thái nữa thì đúng là một sự kết hợp hoàn hảo. Thịt gà được ướp hương núi rừng, đó là mắc mật, là hạt dổi và mắc khén. Ăn món này một lần thì sẽ không sao quên được. Đây là đặc sản mà để lại cho du khách những dư âm đặc biệt về một món ăn dân tộc đúng nghĩa.

Lợn mán xào lá mắc mật

Lợn mán hay còn gọi là lợn cắp nách, là đăc sản trứ danh của vùng Tây Bắc. Lên vùng cao này nhìn hình ảnh những con lợn mán lông màu đen, nhỏ xinh chạy khắp bản trông mới ngộ nghĩnh làm sao. Có rất nhiều món ăn ngon từ lợn mán, một trong những món ngon nhất là thịt lợn mán xào mắc mật.

thit-lon-xao-mac-matNhững miếng thịt lợn mán thơm mùi mắc mật

Món ăn này cũng khá đơn giản, chỉ cần ướp thịt lợn với gia vị rồi xào cùng lá mắc mật nhưng hương vị thì ngon không có gì để bàn nữa. Thịt lợn mán rất chắc, ít mỡ, nhiều nạc, thơm ngon và có vị ngọt tự nhiên bởi lợn ở đây chỉ ăn cây, cỏ chứ không ăn các loại thức ăn công nghiệp. Lá mắc mật giòn tan, vị thơm, ngọt ướp vào trong từng thớ thịt.

Ngoài cách xào với lá mắc mật, thì thịt lợn mán cũng được chế biến thành nhiều món ăn khác như lợn mán nướng lá mắc mật.

Thịt kho quả mắc mật

Lá mắc mật vốn chẳng xa lạ gì với chúng ta nữa. Thế nhưng, ở vùng cao Tây Bắc, không chỉ có lá mắc mật được sử dụng làm gia vị cho món ăn mà hạt và quả mắc mật cũng là một đặc sản. Quả mắc mật mà khó với thịt thì “tốn cơm” lắm. Những quả mắc mật to, mỡ màng kho cùng với thị ba chỉ tươi nguyên. Chỉ cần mở vung ra thôi là hương thơm đã ngào ngạt.

thit-kho-moc-matMón thịt kho trứng cút, mắc mật

Quả mắc mật chuyển thành màu cánh gián, thấm đẫm vị béo của thịt. Vị ngọt trong từng thớ thị hòa quyện với vị bùi của mắc mật, vừa đậm đà mà lại vừa thanh đạm. Chút nước sóng sánh trong nồi thịt kho còn được dùng để chấm rau, không bị mặn gắt như chấm nước mắm.

Khám phá ẩm thực Tây Bắc, chắc hẳn ai cũng thích thú với những món ăn từ mắc mật. Hương thơm nhẹ mà rất đỗi đặc biệt, tan dần trong miệng rồi đọng lại, tạo nên dư vị không thể nào quên.

Dân Hà

Mắc mật – món quà của rừng vàng Tây Bắc

Trên những cánh rừng đại ngàn Tây Bắc vẫn có một loại cây luôn gắn bó với người dân nơi đây, cây cho lá thơm, cho quả quý tạo nên những món ăn mang hương vị vô cùng thơm ngon, đặc biệt. Đó chính là mắc mật.

Quả quý của núi rừng

Quả mắc mật (hay móc mật) trong tiếng Tày, Nùng có nghĩa là quả ngọt. Nhưng lạ thay, không như tên gọi của nó mà thứ quả này lại mang vị chua thanh nhẹ. Khi mắc mật chín mọng cũng có chút vị ngọt hòa cùng vị chua nơi đầu lưỡi.

qua-mac-matQuả mắc mật – gia vị quý của vùng Tây Bắc

Ngoài ra, mắc mật còn được gọi là hồng bì núi vì trông nó hơi giống với quả hồng bì. Cây mắc mật là cây thân gỗ, mọc nhiều trên núi đá vôi, những khu vực có độ cao khoảng dưới 1000m. Mắc mật ra hoa vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 6 và đến độ tháng 7, tháng 9 thì những chùm quả căng tròn, lúc lỉu trên cành.

Lúc này bà con dân tộc thường vào rừng hái mắc mật về. Khi thăm các chợ quê ở vùng Tây Bắc có thể thấy rất nhiều lá và quả mắc mật được bày bán. Quả mắc mật tròn, vỏ vàng lấm tấm đốm. Khi bóc phần vỏ này ra thì lộ cùi trắng ngần. Nếm thử sẽ cảm nhận được vị thanh mát, chua nhẹ và hương thơm rất dễ chịu. Có thể ăn cả hạt, rất bùi và thơm.

hat-mac-mat-khoHạt dổi phơi khô để bảo quản được lâu

Quả mắc mật là một vị thuốc rất tốt để kích thích tiêu hóa, lợi mật, bảo vệ gan, có thể sản xuất thành thực phẩm chức năng. Không chỉ là vị thuộc quý, mắc mật còn được biết đến là một gia vị làm cho món ăn thơm ngon hơn nhiều.

Thường thì để bảo quản được lâu bà con thường phơi khô rồi dùng dần. Khi nấu món ăn có thể sử dụng quả hoặc hạt đều rất ngon. Bởi mắc mật có vị chua, thánh nên thường được dùng để chế biến cùng với các món ăn có nhiều dầu mỡ. Như món thịt ba chỉ kho, chân giò kho, mắc mật làm cho món ăn không bị ngấy mà còn rất ngon. Những quả mắc mật, hạt mắc mật sóng sánh trong nồi thịt, hương vị quyến rũ vô cùng.

mang-ot-mac-matMón măng ớt mắc mật

Hạt mắc mật khô giã nhỏ cùng với mắc khén, thêm chút mì chính, nước mắm và các loại gia vị thì có một hỗn hợp tuyệt vời làm nên món thịt lợn bản nướng trứ danh. Không chỉ hợp với các loại thịt, mà mắc mật còn rất hợp để làm món măng ớt. Bỏ vài quả mắc mật vào lọ măng, măng không bị hỏng mà lại đượm mùi thơm.

Lá thơm của núi rừng

Không chỉ có quả, hạt mà lá mắc mật cũng được dử dụng để chế biến thành các món đặc sản. Lá mắc mật là một trong những gia vị không thể thiếu trong món ăn của đồng bào vùng cao.

Cứ sau mỗi mùa quả, thì trên những cánh rừng, lá mắc mật lại đâm chồi này lộc xanh tươi. Lá mắc mật có nhiều tinh dầu, mùi thơm vô cùng đặc biệt. Khi lá vừa ngả sang màu xanh đậm thì có mùi thơm, vị chua của lá cóc, chút the the nồng nồng tựa như cam, quýt non.

la-mac-matSau mỗi vụ quả, lá mắc mật lại xanh tươi

Có thể nói lá mắc mật mang hương thơm rất riêng của nứi rừng. Loại lá đặc biệt này thường được sử dụng trong các món nướng, đặc biệt là món vịt nướng, được rất nhiều người ưa thích. Miếng thịt vịt ngọt, mềm hòa quyện với hương thơm của lá mắc mật, hương vị rất tuyệt.

vit-nuong-mac-matMón vịt nướng lá mắc mật

Có một món khác cũng rất ngon đó là thịt cuốn lá mắc mật xiên tăm. Chọn những lá to, tươi gập đôi lại để cặp vào miếng thịt, sau đó dùng tăm xiên khoảng 4 đến 6 miếng rồi đem nướng trên than hồng. Thịt cháy cạnh, có màu vàng ươm, tỏa hương thơm ngào ngạt.

thit-cuon-mac-mat

Món thịt cuốn lá mắc mật xiên tăm

Vào những ngày hội bản, lễ Tết, đồng bào dân tộc thường hay mổ lợn, chế biến thành các món ăn từ lá mắc mật, các món nướng, xào, chả và cả món lòng lợn. Xưa kia, khi con thú trong rừng còn nhiều, người dân thường hay đi săn cả tháng trời. Mỗi lần săn được nhiều ăn không hết, họ thường thui, mổ bụng con mồi, lau sạch máu rồi nhét chút muối vào, phủ kín bằng lá mắc mật ,dùng dây mây hoặc vỏ tre bó lại và treo lên gác bếp. Làm cách này thịt có thể dự trữ cả tháng mà không bị hỏng.

Đến Tây Bắc mà không được thưởng thức những món ăn từ mắc mật thì coi như vẫn chưa biết hết hương vị của Tây Bắc. Còn nếu đã một lần thử, thì chắc chắn hương vị đặc biết ấy, bạn sẽ chẳng thể nào quên.

Dân Hà